Ghép tế bào tụy thành công mở ra hướng điều trị tiểu đường an toàn hơn

Lào Cai Online – Lần đầu tiên trên thế giới, bệnh nhân tiểu đường type 1 tự sản xuất insulin nhờ ghép tế bào tụy chỉnh sửa gen, không cần thuốc ức chế miễn dịch.

Theo công bố trên The New England Journal of Medicine, bệnh nhân nam 42 tuổi, mắc tiểu đường type 1 từ khi mới 5 tuổi, đã được ghép thành công các tế bào đảo tụy từ người hiến khỏe mạnh. Sau 12 tuần, kết quả theo dõi cho thấy các tế bào này bắt đầu tiết insulin phù hợp với biến động đường huyết, đặc biệt rõ rệt sau bữa ăn. Đáng chú ý, bệnh nhân không phải sử dụng thuốc ức chế miễn dịch như các ca ghép truyền thống.

Tiểu đường type 1 là bệnh lý do hệ miễn dịch nhầm lẫn, tấn công và phá hủy các tế bào đảo tụy – nơi sản xuất insulin. Người bệnh buộc phải duy trì tiêm insulin và kiểm soát chế độ ăn nghiêm ngặt để sống chung với bệnh. Trong nhiều năm qua, các thử nghiệm ghép tế bào tụy khỏe mạnh đã được tiến hành, song đa phần thất bại do hệ miễn dịch của bệnh nhân đào thải tế bào ghép. Việc sử dụng thuốc ức chế miễn dịch để khắc phục lại tiềm ẩn nhiều nguy cơ, từ nhiễm trùng đến các biến chứng khác.

Để giải quyết vấn đề này, nhóm nghiên cứu đã áp dụng công nghệ chỉnh sửa gen CRISPR, thực hiện đồng thời ba thay đổi trên tế bào trước khi cấy ghép. Thực nghiệm cho thấy, chỉ những tế bào được chỉnh sửa đầy đủ mới có thể tồn tại và đảm nhiệm chức năng sản xuất insulin. Đây cũng là lần đầu tiên phương pháp này chứng minh hiệu quả trên người mà không cần hỗ trợ từ thuốc ức chế miễn dịch.

Trước đó, kỹ thuật này từng đem lại kết quả hứa hẹn trên mô hình động vật như chuột và khỉ. Năm 2024, tại Trung Quốc, các bác sĩ cũng từng ghi nhận một trường hợp bệnh nhân nữ được ghép tế bào tạo insulin nuôi cấy từ chính tế bào gốc của cô, giúp duy trì đường huyết ổn định tới 98% trong ngày.

Các chuyên gia kỳ vọng, thành công lần này sẽ mở ra hướng điều trị mới cho hàng triệu bệnh nhân tiểu đường type 1 trên toàn cầu, giúp họ giảm phụ thuộc vào insulin nhân tạo. Đồng thời, công nghệ chỉnh sửa gen cũng được xem là chìa khóa để ứng dụng trong nhiều ca ghép tạng khác, loại bỏ dần nhu cầu sử dụng thuốc ức chế miễn dịch – một thách thức lớn trong y học hiện nay.

Thanh Huế ( SKV 08:52 Ngày 20/08/25 )

• #chỉnh sửa gen CRISPR
• #điều trị tiểu đường type 1
• #ghép tế bào tụy