Lào Cai Online – Tết Hàn thực, hay còn gọi là Tết bánh trôi, bánh chay, là một trong những ngày lễ truyền thống quan trọng của người Việt. Ngày lễ này diễn ra vào mùng 3/3 âm lịch hằng năm. Theo lịch dương, Tết Hàn thực năm 2025 sẽ rơi vào thứ Hai, ngày 31/3.
Nguồn gốc Tết Hàn thực
Tết Hàn thực có xuất phát điểm từ Trung Quốc và gắn liền với một truyền thuyết lịch sử từ thời Xuân Thu (770 – 221 TCN).
Câu chuyện kể rằng, khi vua Tấn Văn Công nước Tấn bị lưu đày, ông phải phiêu bạt qua nhiều vùng đất khác nhau để lánh nạn. Đồng hành cùng ông là Giới Tử Thôi – một trung thần tận tụy. Trong một lần lương thực cạn kiệt, Giới Tử Thôi đã cắt một phần thịt đùi của mình để nấu dâng vua. Cảm động trước lòng trung thành này, Tấn Văn Công ghi nhớ công lao của ông.
Sau 19 năm gian khổ, Tấn Văn Công giành lại ngôi vương. Khi lên ngôi, ông phong thưởng hậu hĩnh cho những người có công nhưng lại quên mất Giới Tử Thôi. Không oán trách, Giới Tử Thôi cùng mẹ lui về ẩn cư tại núi Điền Sơn. Khi nhà vua nhớ ra và cho người đi tìm, ông vẫn kiên quyết không trở về lĩnh thưởng.
Quảng Cáo

Tấn Văn Công ra lệnh đốt rừng nhằm ép Giới Tử Thôi quay về, nhưng ông cùng mẹ đã chọn cách ở lại và chịu chết trong ngọn lửa. Ngày họ qua đời là 3/3 âm lịch. Quá hối hận, nhà vua cho lập miếu thờ và ban lệnh cấm dùng lửa nấu ăn vào ngày này hằng năm, từ đó hình thành tục lệ Tết Hàn thực.
Mặc dù có nguồn gốc từ Trung Quốc, Tết Hàn thực tại Việt Nam mang nét đặc trưng riêng. Người Việt không kiêng lửa mà thường làm bánh trôi, bánh chay để dâng cúng tổ tiên, thể hiện lòng thành kính đối với cha mẹ và những người đã khuất.
Tết Hàn thực có phải là Tết Thanh minh?
Nhiều người nhầm lẫn giữa Tết Hàn thực và Tết Thanh minh, nhưng đây là hai dịp lễ hoàn toàn khác nhau.
Tiết Thanh minh là một khoảng thời gian kéo dài trong nhiều ngày, thường rơi vào khoảng từ ngày 4 đến 19/4 dương lịch. Đây là dịp con cháu đi tảo mộ, dọn dẹp phần mộ tổ tiên để bày tỏ lòng biết ơn.
Trong khi đó, Tết Hàn thực chỉ diễn ra vào một ngày duy nhất là 3/3 âm lịch. Vào ngày này, người dân Việt Nam thường làm bánh trôi, bánh chay để cúng tổ tiên, với ý nghĩa tượng trưng cho sự thanh tịnh và tưởng nhớ công ơn sinh thành.
Như vậy, Tết Hàn thực không phải là Tết Thanh minh, nhưng cả hai đều mang ý nghĩa tri ân tổ tiên và duy trì những nét đẹp văn hóa truyền thống của dân tộc Việt.
Thanh Chúc
Quảng Cáo Liên Quan