Bộ Tài chính đề xuất nâng ngưỡng thu nhập xác định người phụ thuộc lên 3 triệu đồng/tháng, song nhiều ý kiến cho rằng mức này vẫn thấp, khó theo kịp chi phí sinh hoạt thực tế.
Dự thảo Thông tư hướng dẫn một số điều của Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 do Bộ Tài chính xây dựng đang đề xuất điều chỉnh mức thu nhập làm căn cứ xác định người phụ thuộc từ 1 triệu đồng lên 3 triệu đồng/tháng. Đây được xem là bước điều chỉnh đáng chú ý, dự kiến áp dụng từ ngày 1/7/2026.
Quảng Cáo
Theo dự thảo, người phụ thuộc là người không có thu nhập hoặc có thu nhập bình quân tháng trong năm từ tất cả các nguồn không vượt quá 3 triệu đồng. Người nộp thuế phải chịu trách nhiệm kê khai trung thực, nếu sai sẽ bị xử lý theo quy định.
Quảng Cáo
Bộ Tài chính cho biết việc xây dựng mức ngưỡng này dựa trên các tiêu chí như thu nhập bình quân, mức chi tiêu bình quân đầu người và chuẩn nghèo. So với quy định hiện hành, mức mới tăng thêm 2 triệu đồng, phản ánh nỗ lực điều chỉnh chính sách theo biến động kinh tế.
Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cho rằng cách tính hiện nay vẫn chưa thực sự phù hợp với thực tế. Ông Lê Văn Tuấn, đại diện một doanh nghiệp tư vấn thuế, đánh giá việc chuyển từ tiêu chí chuẩn nghèo sang chi tiêu bình quân đầu người là hợp lý. Song dữ liệu sử dụng chủ yếu trong giai đoạn 2014–2024, trong đó mức chi tiêu bình quân năm 2024 khoảng 2,977 triệu đồng/người/tháng, nên chưa phản ánh đầy đủ xu hướng tăng chi phí sinh hoạt trong các năm tiếp theo.
ADS
Theo phân tích, nếu tính theo tốc độ tăng chi tiêu bình quân trong giai đoạn ổn định trước đó, đến năm 2026, mức chi tiêu có thể đạt khoảng 3,4 triệu đồng/người/tháng. Vì vậy, ngưỡng 3 triệu đồng được đề xuất có thể chưa theo kịp thực tế và dễ trở nên lạc hậu ngay khi áp dụng.
Bên cạnh đó, chỉ tiêu chi tiêu bình quân đầu người cũng có hạn chế khi phản ánh mức trung bình của cả nước, bao gồm cả khu vực nông thôn và đô thị. Trong khi đó, phần lớn người lao động chịu thuế và đăng ký người phụ thuộc lại tập trung ở các đô thị lớn, nơi chi phí sinh hoạt cao hơn đáng kể.
ADS
Một số ý kiến đề xuất nên xem xét mức lương tối thiểu vùng như một căn cứ linh hoạt hơn. Theo đó, mức khoảng 4,5 triệu đồng/tháng có thể là cơ sở tham chiếu phù hợp cho giai đoạn mới, đồng thời có thể điều chỉnh theo biến động kinh tế hàng năm.
Ở góc nhìn khác, TS Nguyễn Ngọc Tú cho rằng mức 3 triệu đồng/tháng dù đã cải thiện so với trước, nhưng vẫn thấp so với nhu cầu chi tiêu thực tế, đặc biệt tại các thành phố lớn. Ông chỉ ra sự chưa đồng bộ khi mức giảm trừ gia cảnh cho người phụ thuộc hiện là 6,2 triệu đồng/tháng, trong khi điều kiện xác định lại thấp hơn đáng kể.
Theo quan điểm này, ngưỡng thu nhập để xác định người phụ thuộc nên được điều chỉnh tương thích với mức giảm trừ gia cảnh nhằm đảm bảo tính công bằng. Trường hợp người phụ thuộc có thu nhập thấp hơn mức 6,2 triệu đồng/tháng, người nộp thuế có thể được giảm trừ phần chênh lệch.
Các chuyên gia cho rằng, nếu giữ mức 3 triệu đồng/tháng, chính sách có thể nhanh chóng trở nên lỗi thời trong bối cảnh chi phí sinh hoạt liên tục gia tăng. Việc xây dựng một cơ chế linh hoạt, bám sát thực tế sẽ giúp chính sách thuế đảm bảo công bằng và hiệu quả hơn trong dài hạn.
Du Kỷ (SKV 08:34 ngày 18/04/26)