Gần 1,6 triệu thanh niên “3 không”, tăng mạnh trong quý I/2026

Quý I/2026, Việt Nam ghi nhận gần 1,6 triệu thanh niên không việc làm, không học tập, không đào tạo, tăng hơn 172.000 người so với quý trước.

Thị trường lao động Việt Nam trong quý I/2026 tiếp tục duy trì trạng thái ổn định, song một chỉ số đáng lo ngại đang gia tăng là số lượng thanh niên “3 không” – nhóm không có việc làm, không tham gia học tập và cũng không tham gia đào tạo.

Theo số liệu mới công bố của Cục Thống kê thuộc Bộ Tài chính, cả nước hiện có gần 1,6 triệu thanh niên trong độ tuổi từ 15-24 thuộc nhóm “3 không”, chiếm 11,4% tổng số thanh niên. So với quý IV/2025, con số này tăng thêm 172.600 người và tăng 212.500 người so với cùng kỳ năm trước.

Trong đó, tỷ lệ thanh niên “3 không” tại khu vực thành thị là 8,9%, trong khi khu vực nông thôn lên tới 13%, cho thấy khoảng cách đáng kể về cơ hội việc làm, học tập và tiếp cận đào tạo giữa hai khu vực.

Cùng với sự gia tăng của nhóm thanh niên “3 không”, tỷ lệ thất nghiệp trong nhóm thanh niên 15-24 tuổi cũng ở mức cao. Quý I/2026, tỷ lệ thất nghiệp của nhóm tuổi này đạt 8,86%, giảm nhẹ 0,2 điểm phần trăm so với quý trước nhưng vẫn tăng 0,9 điểm phần trăm so với cùng kỳ năm 2025.

Khu vực thành thị tiếp tục là nơi có tỷ lệ thất nghiệp thanh niên cao nhất, ở mức 10,7%, dù đã giảm nhẹ so với quý trước. Trong khi đó, khu vực nông thôn ghi nhận tỷ lệ thất nghiệp thanh niên 7,8%, tăng 1,5 điểm phần trăm so với cùng kỳ năm ngoái.

Theo đánh giá của cơ quan thống kê, thị trường lao động vẫn chịu ảnh hưởng bởi tính thời vụ của quý đầu năm, thời điểm trùng với kỳ nghỉ Tết Nguyên đán. Quy mô lực lượng lao động và số người có việc làm đều giảm nhẹ so với quý trước.

Cụ thể, lực lượng lao động từ 15 tuổi trở lên trong quý I đạt khoảng 53,6 triệu người, giảm gần 233.000 người so với quý trước nhưng vẫn tăng gần 688.000 người so với cùng kỳ năm trước. Tỷ lệ tham gia lực lượng lao động đạt 68,3%.

Số lao động có việc làm trong quý I đạt khoảng 52,5 triệu người, giảm 0,4% so với quý trước. Trong đó, lao động tại khu vực nông thôn vẫn chiếm tỷ trọng lớn với 31,9 triệu người, tương đương 60,8% tổng số lao động có việc làm.

Xét theo cơ cấu ngành nghề, khu vực dịch vụ tiếp tục thu hút nhiều lao động nhất với 21,5 triệu người, chiếm 41% tổng số việc làm. Khu vực công nghiệp và xây dựng sử dụng 17,7 triệu lao động, tương đương 33,7%. Trong khi đó, lĩnh vực nông, lâm nghiệp và thủy sản còn khoảng 13,3 triệu lao động, chiếm 25,3%.

Một vấn đề khác được Cục Thống kê lưu ý là lao động phi chính thức vẫn chiếm tỷ trọng rất lớn trong nền kinh tế. Trong quý I/2026, tỷ lệ lao động phi chính thức đạt 62,2%, tăng nhẹ so với quý trước. Riêng tại khu vực nông thôn, tỷ lệ này lên tới 71,1%.

Ngoài ra, cả nước hiện có hơn 3,8 triệu người làm công việc tự sản tự tiêu, tức tự làm ra sản phẩm để phục vụ nhu cầu của gia đình thay vì tham gia thị trường lao động. Phần lớn nhóm này sống ở nông thôn và gặp nhiều khó khăn trong việc tiếp cận việc làm ổn định khi thị trường ngày càng yêu cầu kỹ năng cao.

Ở chiều tích cực, thu nhập của người lao động tiếp tục được cải thiện. Thu nhập bình quân trong quý I đạt 9 triệu đồng/tháng, tăng 329.000 đồng so với quý trước và tăng 706.000 đồng so với cùng kỳ năm trước.

Lao động tại khu vực thành thị có thu nhập bình quân 10,7 triệu đồng/tháng, cao hơn đáng kể so với mức 7,9 triệu đồng/tháng của lao động nông thôn. Đối với lao động làm công hưởng lương, mức thu nhập bình quân đạt 10 triệu đồng/tháng.

Theo Cục Thống kê, việc thu nhập tăng trong bối cảnh lạm phát được kiểm soát đang góp phần cải thiện đời sống và sức mua của người lao động. Tuy nhiên, sự gia tăng nhanh của nhóm thanh niên “3 không” vẫn là vấn đề cần đặc biệt quan tâm, bởi đây là lực lượng có nguy cơ cao bị bỏ lại phía sau trong thị trường lao động nếu không được hỗ trợ kịp thời về đào tạo nghề, kỹ năng và cơ hội việc làm.

Du Kỷ (SKV 14:47 ngày 04/04/26)

• #thanh niên 3 không
• #thất nghiệp thanh niên 2026
• #thị trường lao động Việt Nam
• #thu nhập người lao động