Những hành vi đăng tải thông tin sai sự thật, bôi nhọ hay “bóc phốt” thiếu kiểm chứng trên mạng xã hội có thể phải đối mặt với chế tài nghiêm khắc hơn trong thời gian tới. Theo dự thảo sửa đổi Bộ luật Hình sự Việt Nam do Bộ Công an Việt Nam đang lấy ý kiến đến ngày 7/5/2026, một số tội danh liên quan đến vu khống, làm nhục người khác và quảng cáo gian dối được đề xuất nâng mức xử phạt, trong đó có thể áp dụng chế tài hình sự đối với các hành vi nghiêm trọng trên môi trường mạng.
Thực tế thời gian qua cho thấy nhiều cá nhân đã trở thành nạn nhân của những tin đồn và thông tin bịa đặt lan truyền trên mạng xã hội. Một nữ ca sĩ tại Thành phố Hồ Chí Minh từng nhiều lần gửi đơn cầu cứu tới Đài Truyền hình Việt Nam cùng các cơ quan chức năng khi bị nhiều tài khoản tự xưng “antifan” liên tục đăng tải thông tin bôi nhọ. Những nội dung này thường là các cáo buộc một chiều, không có bằng chứng, nhưng lại lan truyền rất nhanh, khiến cuộc sống của nạn nhân và gia đình rơi vào tình trạng khủng hoảng kéo dài. Dù một số cá nhân đã bị xử phạt hành chính, song do số lượng tài khoản tham gia rất lớn nên tình trạng này vẫn tái diễn.
Quảng Cáo
Không chỉ người nổi tiếng, nhiều trường hợp người dân bình thường cũng chịu hậu quả nặng nề từ các thông tin sai lệch trên mạng. Một doanh nhân tại TP Hồ Chí Minh cho biết bản thân từng bị ghép ảnh, đăng bài vu khống liên quan đến khoản nợ tín dụng đen không phải do mình gây ra. Thông tin bịa đặt này khiến anh mất nhiều hợp đồng kinh doanh giá trị lớn và ảnh hưởng nghiêm trọng đến uy tín cá nhân.
Quảng Cáo
Tương tự, cuối năm 2024, một nữ tiếp viên hàng không 28 tuổi cũng trở thành nạn nhân của việc mạo danh trên mạng. Hình ảnh và số điện thoại cá nhân của cô bị kẻ xấu đăng lên các trang web hẹn hò kèm theo nội dung bịa đặt, dẫn tới hàng loạt cuộc gọi quấy rối, làm đảo lộn cuộc sống và gây tổn hại nghiêm trọng đến danh dự.
Theo các chuyên gia pháp lý, những trường hợp trên cho thấy môi trường mạng đang đặt ra nhiều thách thức trong việc kiểm soát thông tin. Nhiều nội dung vu khống, xúc phạm danh dự hoặc quảng cáo sai sự thật có thể thu hút hàng trăm nghìn lượt xem, thậm chí mang lại lợi ích kinh tế lớn. Trong khi đó, mức xử phạt hành chính phổ biến hiện nay thường chỉ từ 7 đến 30 triệu đồng, chưa đủ sức răn đe so với hậu quả gây ra.
Trước thực tế này, dự thảo sửa đổi Bộ luật Hình sự đề xuất tăng mức chế tài nhằm phù hợp với mức độ nguy hiểm ngày càng gia tăng của các hành vi vi phạm trên không gian mạng. Tuy nhiên, đề xuất này cũng làm dấy lên nhiều băn khoăn về ranh giới giữa quyền tự do ngôn luận và hành vi vi phạm pháp luật.
ADS
Theo Thạc sĩ – Luật sư Đồng Văn Vương, thuộc Đoàn Luật sư Hà Nội, pháp luật không cấm quyền tự do bày tỏ ý kiến, nhưng quyền này phải nằm trong khuôn khổ pháp luật. Ông cho rằng việc phân định giữa góp ý và vi phạm có thể dựa trên ba yếu tố chính gồm tính xác thực của thông tin, mục đích đăng tải và cách thức thể hiện. Nếu một trong ba yếu tố này không bảo đảm, hành vi đăng tải có thể bị xem xét là vi phạm.
Đáng chú ý, ngay cả khi thông tin là sự thật nhưng việc công khai không cần thiết, xâm phạm đời tư hoặc gây tổn hại đến danh dự người khác vẫn có thể bị xử lý theo quy định pháp luật. Điều này cho thấy ranh giới pháp lý trong môi trường mạng ngày càng được siết chặt nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức.
ADS
Theo thống kê từ Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia, riêng trong năm 2025 đã có 14 doanh nghiệp và 6 cá nhân bị xử phạt với tổng số tiền gần 3,6 tỷ đồng do vi phạm quy định liên quan đến quảng cáo và cung cấp thông tin sai lệch trong hoạt động kinh doanh.
Một điểm đáng chú ý khác là không chỉ người đăng nội dung, mà cả người chia sẻ thông tin sai sự thật cũng có thể bị xem xét trách nhiệm pháp lý. Trong nhiều trường hợp, hành vi chia sẻ được coi là tiếp tay lan truyền thông tin vi phạm, làm gia tăng mức độ ảnh hưởng và hậu quả đối với nạn nhân.
Các chuyên gia cho rằng việc tăng mức xử phạt là cần thiết để nâng cao tính răn đe trong bối cảnh mạng xã hội phát triển mạnh. Tuy nhiên, giải pháp lâu dài vẫn nằm ở việc nâng cao nhận thức pháp luật, xây dựng văn hóa ứng xử văn minh trên không gian mạng và tăng cường trách nhiệm của các nền tảng cũng như những tài khoản có sức ảnh hưởng lớn.
Theo luật sư Đồng Văn Vương, đối với những người có lượng người theo dõi lớn, hành vi vu khống, làm nhục hay quảng cáo sai sự thật trên mạng xã hội có thể gây hậu quả nghiêm trọng hơn, do đó cần được xem xét là tình tiết tăng nặng khi xử lý.
Các chuyên gia cũng nhấn mạnh rằng trong môi trường số, mọi hành vi trên mạng đều có thể bị truy vết và phải chịu trách nhiệm trước pháp luật. Khi mỗi người dùng nhận thức rõ điều này, việc tuân thủ quy định và ứng xử có trách nhiệm trên mạng xã hội mới thực sự trở thành nền tảng để xây dựng không gian mạng lành mạnh, an toàn cho cộng đồng.
Thanh Chúc ( SKV 10:58 Ngày 21/4/2026 )