Trước cảnh báo dịch Ebola bùng phát tại Uganda với hàng trăm ca tử vong, Bộ Y tế Việt Nam đã cập nhật hướng dẫn chẩn đoán, điều trị và phòng chống nhằm chủ động ứng phó nguy cơ dịch xâm nhập.
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) vừa phát đi cảnh báo về đợt bùng phát Ebola nghiêm trọng tại Uganda do chủng Sudan ebolavirus (SUDV) gây ra. Tính đến ngày 5/5, quốc gia Đông Phi này đã ghi nhận khoảng 600 ca nghi mắc cùng 139 trường hợp tử vong.
Quảng Cáo
Trước diễn biến phức tạp của dịch bệnh, Bộ Y tế Việt Nam đã ban hành hướng dẫn mới về công tác chẩn đoán, điều trị và phòng chống Ebola nhằm chủ động ứng phó nguy cơ dịch xâm nhập.
Quảng Cáo
Theo Bộ Y tế, Ebola là bệnh truyền nhiễm cấp tính đặc biệt nguy hiểm, được phát hiện lần đầu năm 1976 gần sông Ebola tại Cộng hòa Dân chủ Congo. Virus lây chủ yếu qua tiếp xúc trực tiếp với máu, dịch cơ thể của người hoặc động vật nhiễm bệnh, đồng thời có thể lây qua các vật dụng nhiễm mầm bệnh như quần áo, chăn màn hay kim tiêm.
Các chuyên gia y tế đánh giá Ebola có tỷ lệ tử vong rất cao, trung bình khoảng 50%, cá biệt có đợt dịch lên tới 90%. Người bệnh thường diễn tiến nhanh với các biến chứng nặng như sốc nhiễm trùng, xuất huyết và suy đa cơ quan.
Đợt dịch hiện nay tại Uganda được xác định do chủng Sudan ebolavirus gây ra – một trong những biến thể nguy hiểm từng gây nhiều đợt bùng phát lớn tại châu Phi. Hiện nay mới chỉ có vaccine và thuốc điều trị đặc hiệu đối với chủng Zaire ebolavirus, trong khi chủng Sudan vẫn chưa có vaccine phòng bệnh.
ADS
Theo hướng dẫn mới của Bộ Y tế, thời gian ủ bệnh Ebola kéo dài từ 2 đến 21 ngày. Người mắc thường xuất hiện các triệu chứng như sốt cao, đau đầu, đau cơ, đau họng, buồn nôn, tiêu chảy, đau bụng, viêm kết mạc hoặc nổi ban toàn thân.
Khi bệnh chuyển nặng, người bệnh có thể bị xuất huyết chân răng, xuất huyết tiêu hóa, ho ra máu, tiểu ra máu hoặc chảy máu âm đạo. Nhiều trường hợp nhanh chóng rơi vào suy gan, suy thận, sốc nhiễm trùng và suy đa tạng.
ADS
Bộ Y tế cho biết xét nghiệm RT-PCR hiện được xem là tiêu chuẩn vàng để xác định ca mắc Ebola. Một trường hợp nghi ngờ được xác định khi có sốt từ 38 độ C trở lên kèm triệu chứng lâm sàng và yếu tố dịch tễ trong vòng 21 ngày như đi từ vùng dịch về, tiếp xúc người bệnh hoặc động vật nghi nhiễm.
Cơ quan y tế yêu cầu tất cả trường hợp nghi ngờ hoặc xác định mắc Ebola phải được cách ly và điều trị tại cơ sở y tế, tuyệt đối không tự điều trị tại nhà.
Hiện việc điều trị Ebola chủ yếu vẫn là điều trị hỗ trợ như bù dịch, chống sốc, hỗ trợ hô hấp và điều trị suy đa cơ quan. Với chủng Zaire ebolavirus, hai loại thuốc kháng thể đơn dòng Inmazeb và Ebanga đã được sử dụng tại một số quốc gia, song việc triển khai tại Việt Nam cần được cấp phép theo quy định.
Đáng chú ý, hướng dẫn năm 2026 của Bộ Y tế đã bổ sung 8 điểm mới quan trọng nhằm phù hợp với tình hình dịch hiện nay. Trong đó có việc cập nhật chủng Sudan ebolavirus, tăng cường bù dịch tích cực, bổ sung thuốc chống nôn và nhấn mạnh việc bắt buộc khai thác yếu tố dịch tễ trong vòng 21 ngày trước khi khởi phát triệu chứng.
Ngành y tế cũng lưu ý các nhóm nguy cơ cao gồm phụ nữ mang thai, phụ nữ cho con bú, trẻ nhỏ, người cao tuổi và người suy giảm miễn dịch vì nguy cơ diễn tiến nặng rất nhanh.
Theo khuyến cáo chuyên môn, virus Ebola có thể tồn tại trong tinh dịch tới 12 tháng và có khả năng lây truyền qua sữa mẹ. Vì vậy, người bệnh sau điều trị vẫn cần được theo dõi và tư vấn phòng lây nhiễm trong cộng đồng.
Bộ Y tế yêu cầu các cơ sở khám chữa bệnh tăng cường sàng lọc, phân luồng bệnh nhân, kiểm soát nhiễm khuẩn nghiêm ngặt và lập danh sách theo dõi người tiếp xúc gần trong vòng 21 ngày kể từ lần tiếp xúc cuối cùng.
Hiện WHO và U.S. Food and Drug Administration đã phê duyệt vaccine Ervebo để phòng chủng Zaire ebolavirus. Tuy nhiên, chủng Sudan ebolavirus đang gây dịch tại Uganda hiện vẫn chưa có vaccine đặc hiệu.
Theo Du Kỷ (SKV 11:09 ngày 26/05/26)