Từ ngày 1/3/2026, các quỹ xã hội, quỹ từ thiện trên cả nước sẽ phải công khai toàn diện cả nguồn tiền tiếp nhận và kết quả sử dụng. Quy định mới được đặt ra tại Nghị định 03/2026/NĐ-CP do Chính phủ Việt Nam ban hành, nhằm siết chặt quản lý, tăng cường minh bạch và trách nhiệm giải trình trong hoạt động thiện nguyện.
Mở rộng trách nhiệm công khai: Không chỉ “nhận bao nhiêu” mà còn “chi vào việc gì”
Theo nghị định mới, có hiệu lực từ 1/3/2026, quỹ xã hội, quỹ từ thiện phải công khai trên phương tiện thông tin đại chúng các khoản đóng góp, tài sản đã tiếp nhận và đặc biệt là kết quả sử dụng các nguồn lực này trước ngày 31/3 hằng năm.
Quảng Cáo
Đây là điểm thay đổi quan trọng so với quy định trước đây, khi quỹ chủ yếu phải công khai các khoản đóng góp đầu vào. Với quy định mới, việc minh bạch được mở rộng sang cả “đầu ra”, bao gồm chi tiêu cho mục đích gì, số tiền bao nhiêu, hỗ trợ cho đối tượng nào và hiệu quả ra sao.
Quảng Cáo
Nghị định cũng quy định 13 nhóm nghĩa vụ mà quỹ phải tuân thủ. Trong đó, quỹ hoạt động trong lĩnh vực nào sẽ chịu sự quản lý nhà nước về ngành, lĩnh vực tương ứng. Việc tài trợ, hỗ trợ phải đúng với tôn chỉ, mục đích ghi trong điều lệ, trừ các trường hợp tham gia hỗ trợ nhân dân khắc phục hậu quả thiên tai, dịch bệnh, hỏa hoạn, sự cố nghiêm trọng theo quy định pháp luật.
Đối với quỹ được thành lập từ tài sản hiến tặng hoặc theo di chúc mà không tổ chức vận động, tiếp nhận tài trợ, hằng năm phải dành tối thiểu 5% tổng giá trị tài sản để thực hiện các chương trình, dự án phù hợp với mục tiêu hoạt động.
Luật sư Nguyễn Ngọc Hùng, Đoàn Luật sư TP.Hà Nội, nhận định việc yêu cầu công khai cả kết quả sử dụng tài sản sẽ góp phần nâng cao tính minh bạch trong hoạt động của các quỹ.
ADS
Theo đó, cộng đồng có thể theo dõi, giám sát rõ ràng số tiền, hiện vật được tiếp nhận và cách thức phân bổ, sử dụng. Đây được xem là cơ chế quan trọng nhằm hạn chế những tranh cãi, lùm xùm từng xảy ra liên quan đến việc tiếp nhận và phân phối tiền từ thiện trong thời gian qua.
Trong bối cảnh hoạt động kêu gọi, vận động nguồn lực xã hội ngày càng phổ biến, đặc biệt khi xảy ra thiên tai, dịch bệnh hoặc hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, việc hoàn thiện khung pháp lý được đánh giá là cần thiết và kịp thời.
ADS
Công khai tài chính định kỳ, cấm tư lợi dưới mọi hình thức
Theo quy định mới, hội đồng quản lý và giám đốc quỹ có trách nhiệm công khai tình hình tài sản, tài chính theo quý và hằng năm. Nội dung công khai bao gồm:
-
Danh sách tổ chức, cá nhân đóng góp; số tiền, hiện vật tài trợ.
-
Danh sách tổ chức, cá nhân được nhận hỗ trợ; số tiền, hiện vật đã chi.
-
Kết quả sử dụng và quyết toán thu – chi từng khoản đóng góp.
-
Báo cáo tài chính, quyết toán quỹ và kết luận kiểm toán (nếu có).
Việc công khai phải tuân thủ quy định của pháp luật về kế toán và các văn bản hướng dẫn liên quan. Đối với các đợt vận động theo từng chương trình cụ thể, việc báo cáo thực hiện theo quy định hiện hành về vận động, tiếp nhận và phân phối nguồn đóng góp tự nguyện.
Đáng chú ý, nghị định nghiêm cấm hàng loạt hành vi vi phạm như lợi dụng hoạt động quỹ để tư lợi, gian dối, sử dụng hóa đơn bất hợp pháp, rửa tiền, tài trợ khủng bố hoặc các hoạt động trái pháp luật khác. Quỹ cũng không được phép nhận tiền gửi, cho vay, góp vốn đầu tư; không được làm giả, tẩy xóa, chuyển nhượng, cho thuê, cho mượn, cầm cố hoặc thế chấp giấy phép thành lập dưới bất kỳ hình thức nào.
Với những điểm mới nêu trên, Nghị định 03/2026/NĐ-CP được kỳ vọng sẽ tạo hành lang pháp lý chặt chẽ hơn cho hoạt động của quỹ xã hội, quỹ từ thiện, đồng thời củng cố niềm tin của người dân và doanh nghiệp khi tham gia đóng góp.
Việc bắt buộc công khai minh bạch cả “đầu vào” lẫn “đầu ra” không chỉ là yêu cầu quản lý nhà nước mà còn là cam kết trách nhiệm với cộng đồng – yếu tố then chốt để hoạt động thiện nguyện phát triển bền vững.
Thanh Chúc ( SKV 13:31 Ngày 27/2/2026 )