Xác ve sầu bán ra thị trường, cơ quan nào cấp giấy tờ chứng minh nguồn gốc?

Vụ việc 80kg xác ve sầu khô bị tạm giữ tại Lạng Sơn khiến nhiều người đặt câu hỏi: nếu tự thu gom xác ve sầu ngoài tự nhiên để bán thì phải xin giấy tờ chứng minh nguồn gốc ở đâu và cơ quan nào có thẩm quyền cấp? Theo luật sư, đây là vấn đề pháp lý khá đặc thù và không dễ áp dụng trong thực tế.

Những ngày gần đây, vụ việc Đội Quản lý thị trường số 1, Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Lạng Sơn phối hợp với cơ quan chức năng kiểm tra, tạm giữ 80kg xác ve sầu khô đang được vận chuyển đi tiêu thụ đã thu hút sự quan tâm lớn từ dư luận.

Theo cơ quan chức năng, số xác ve sầu khô này được xác định là nguyên liệu làm thuốc trong đông y. Tuy nhiên, tại thời điểm kiểm tra, tài xế không xuất trình được giấy tờ chứng minh nguồn gốc nên toàn bộ số hàng bị tạm giữ để tiếp tục xác minh và xử lý theo quy định.

Dưới góc độ pháp lý, luật sư Trịnh Văn Dũng (Đoàn Luật sư TP Hà Nội) cho biết xác ve sầu là một loại dược liệu, được sử dụng làm thuốc trong đông y và đã được quy định tại Thông tư số 09/2024/TT-BYT của Bộ Y tế.

Cụ thể, tại danh mục 11, số thứ tự 338 của thông tư này, dược liệu xác ve sầu được xác định mã số hàng hóa là 0510.00.00.

Theo đó, nếu xác ve sầu được lưu thông trên thị trường với số lượng lớn nhằm mục đích kinh doanh, xuất khẩu hoặc cung ứng cho các cơ sở đông y thì bắt buộc phải có giấy tờ chứng minh nguồn gốc, xuất xứ.

Tuy nhiên, luật sư cho biết không có một cơ quan riêng nào cấp “giấy khai sinh” cho xác ve sầu như nhiều người hiểu nhầm trên mạng xã hội. Thay vào đó, chủ hàng phải tự chứng minh nguồn gốc thông qua các hồ sơ như bảng kê thu mua, hợp đồng mua bán, giấy cam kết về địa điểm khai thác hoặc tài liệu xác nhận quá trình thu gom từ người dân.

Đối với hàng hóa được người dân tự khai thác ngoài tự nhiên, chủ hàng có thể lập bản kê thu mua, xác nhận nơi thu hái và quá trình thu gom. Nếu giao dịch thương mại với các công ty dược hoặc cơ sở kinh doanh lớn thì cần có hóa đơn bán hàng theo quy định.

Theo luật sư, ve sầu không thuộc danh mục loài nguy cấp, quý hiếm bị cấm săn bắt, cũng không phải hàng hóa thuộc danh mục cấm kinh doanh. Đây chủ yếu là loại côn trùng sống ngoài tự nhiên và được người dân tự thu gom nên việc yêu cầu chứng minh nguồn gốc trong thực tế là khá khó khăn.

Nếu người vận chuyển hoặc chủ cơ sở thu mua không xuất trình được giấy tờ theo quy định, có thể bị xử phạt hành chính theo Điều 17 Nghị định 98/2020/NĐ-CP, được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 24/2025/NĐ-CP và Nghị định 96/2023/NĐ-CP. Mức xử phạt đối với hành vi kinh doanh hàng hóa không rõ nguồn gốc có thể lên tới 50 triệu đồng.

Nhiều luật sư cũng cho rằng trong những trường hợp như xác ve sầu – loại hàng hóa đặc thù, chủ yếu được nhặt ngoài tự nhiên – cơ quan chức năng nên ưu tiên tuyên truyền, hướng dẫn người dân hoàn thiện hồ sơ thay vì áp dụng biện pháp xử lý quá cứng nhắc.

Du Kỷ (SKV 09:08 ngày 13/05/26)

• #cơ quan nào cấp giấy tờ cho xác ve sầu
• #giấy tờ chứng minh nguồn gốc xác ve sầu
• #xác ve sầu khô có cần hóa đơn không