Nấm mối Tây Bắc vào mùa, người dân tranh thủ săn “lộc trời” sau mưa

Chỉ xuất hiện trong vài tuần ngắn ngủi sau những cơn mưa đầu mùa, nấm mối được xem là đặc sản quý của núi rừng Tây Bắc. Loại nấm mọc tự nhiên này không chỉ có giá trị dinh dưỡng cao mà còn được nhiều người săn tìm bởi hương vị thơm ngon đặc trưng.

Mỗi khi những cơn mưa đầu hạ xuất hiện, người dân các tỉnh vùng cao Tây Bắc như Lào Cai, Yên Bái, Sơn La hay Điện Biên lại bước vào mùa săn nấm mối – loại đặc sản tự nhiên được nhiều người ví như “lộc trời” của núi rừng.

Không giống các loại nấm được nuôi trồng phổ biến trên thị trường, nấm mối chỉ mọc tự nhiên tại những khu vực có tổ mối sinh sống. Loại nấm này thường xuất hiện sau các trận mưa lớn kết hợp với thời tiết ẩm mát, vì vậy mùa nấm chỉ kéo dài trong khoảng vài tuần từ cuối tháng 5 đến hết tháng 6 hàng năm.

Theo kinh nghiệm của người dân địa phương, thời điểm lý tưởng nhất để thu hái nấm là vào sáng sớm. Sau một đêm mưa, những cây nấm màu trắng ngà bắt đầu nhú lên khỏi mặt đất dưới các tán cây hoặc khu vực có cỏ rậm. Nếu không thu hái kịp thời, khi nắng lên cao nấm sẽ nở tán, giảm độ giòn và hương vị cũng không còn thơm ngon như lúc mới mọc.

Loại nấm quý khó nuôi trồng

Điểm đặc biệt khiến nấm mối trở nên có giá trị là đến nay việc nuôi trồng đại trà vẫn gặp nhiều khó khăn. Nấm phát triển dựa trên mối quan hệ cộng sinh với đàn mối trong môi trường tự nhiên, do đó sản lượng phụ thuộc hoàn toàn vào điều kiện thời tiết và hệ sinh thái.

Tại nhiều địa phương vùng cao, những khu vực có tổ mối lâu năm thường được người dân ghi nhớ để tìm kiếm nấm sau mỗi trận mưa. Không ít gia đình xem đây là nguồn thực phẩm quý và cũng là nguồn thu nhập đáng kể trong thời gian ngắn của mùa nấm.

Những cây nấm mối ngon thường có thân chắc, màu trắng ngà, mũ nấm còn khép nhẹ và chưa nở rộng. Khi chế biến, nấm giữ được độ giòn tự nhiên cùng vị ngọt thanh đặc trưng mà ít loại nấm nào có được.

Đặc sản được săn đón mỗi mùa mưa

Đối với người dân vùng cao, mùa nấm mối không chỉ mang ý nghĩa kinh tế mà còn gắn liền với những ký ức quen thuộc của cuộc sống miền núi. Sau mỗi trận mưa đầu mùa, hình ảnh người dân mang theo giỏ tre, len lỏi qua các khu đồi, ven rừng để tìm nấm đã trở thành nét đẹp bình dị của nhiều địa phương Tây Bắc.

Có những năm thời tiết thuận lợi, nấm mọc nhiều, mỗi gia đình có thể thu hái được vài kg mỗi ngày. Ngược lại, những năm lượng mưa ít hoặc thời tiết bất thường, sản lượng nấm giảm mạnh khiến giá bán trên thị trường tăng cao.

Tại các chợ phiên vùng cao, nấm mối tươi luôn nằm trong nhóm thực phẩm được người tiêu dùng săn đón. Nhiều mẻ nấm vừa mang từ rừng về đã nhanh chóng được bán hết nhờ độ tươi ngon và nguồn cung hạn chế.

Nhiều món ăn hấp dẫn từ nấm mối

Nấm mối được đánh giá là nguyên liệu chế biến đa dạng, phù hợp với nhiều món ăn từ dân dã đến cao cấp.

Món phổ biến nhất là nấm mối xào tỏi. Chỉ cần phi thơm tỏi rồi xào nhanh với nấm, nêm nếm đơn giản là đã tạo nên món ăn đậm đà, giữ nguyên hương vị tự nhiên của nguyên liệu.

Ngoài ra, nấm mối còn được dùng để nấu canh với thịt băm, gà hoặc xương hầm. Nước canh có vị ngọt thanh tự nhiên, rất thích hợp trong những ngày thời tiết mát mẻ.

Nhiều đồng bào dân tộc vùng cao còn có thói quen nướng nấm mối trên than hoa. Khi chín, nấm tỏa hương thơm hấp dẫn, chỉ cần chấm cùng muối ớt hoặc mắc khén đã đủ tạo nên hương vị khó quên.

Bên cạnh đó, cháo nấm mối hay nấm mối xào thịt bò cũng là những món ăn được nhiều gia đình yêu thích bởi giá trị dinh dưỡng cao và hương vị đặc biệt.

Giàu dinh dưỡng, tốt cho sức khỏe

Theo các chuyên gia dinh dưỡng, nấm mối chứa hàm lượng protein thực vật tương đối cao cùng nhiều vitamin, khoáng chất và chất chống oxy hóa có lợi cho cơ thể. Loại nấm này còn giàu chất xơ, hỗ trợ hệ tiêu hóa và phù hợp với nhiều đối tượng sử dụng.

Đặc biệt, do sinh trưởng hoàn toàn trong môi trường tự nhiên nên nấm mối được nhiều người ưa chuộng bởi không sử dụng hóa chất hay thuốc bảo vệ thực vật trong quá trình phát triển.

Mùa nấm mối tuy ngắn ngủi nhưng luôn được người dân Tây Bắc mong đợi. Không chỉ là món ăn ngon, đây còn là sản vật đặc trưng mang đậm dấu ấn núi rừng, góp phần tạo nên nét riêng trong văn hóa ẩm thực của vùng đất Tây Bắc mỗi độ mùa mưa về.

Theo Du Kỷ (SKV 20:42 ngày 08/06/26)

• #cách chế biến nấm mối
• #đặc sản Tây Bắc
• #nấm mối sau mưa
• #nấm mối Tây Bắc