Bộ Y tế Việt Nam đang lấy ý kiến nhân dân đối với dự thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều và biện pháp tổ chức thực hiện Luật Dân số Việt Nam, trong đó đáng chú ý là đề xuất hỗ trợ tài chính cho phụ nữ sinh đủ hai con trước 35 tuổi nhằm góp phần duy trì mức sinh thay thế trong bối cảnh tỷ lệ sinh đang có xu hướng giảm.
Theo cơ quan soạn thảo, mức sinh của Việt Nam trong những năm gần đây có xu hướng đi xuống và đang ở dưới ngưỡng sinh thay thế. Cụ thể, tỷ suất sinh giảm từ 2,11 con/phụ nữ vào năm 2021 xuống còn 1,91 con vào năm 2024 và khoảng 1,93 con vào năm 2025. Với đà giảm này, mục tiêu duy trì mức sinh thay thế trên phạm vi toàn quốc vào năm 2030 được dự báo sẽ gặp nhiều khó khăn.
Quảng Cáo
Các chuyên gia dân số cho rằng nếu xu hướng giảm sinh tiếp tục kéo dài, Việt Nam sẽ sớm đối mặt với những thách thức về cơ cấu dân số. Dự báo đến năm 2036, nước ta có thể kết thúc thời kỳ dân số vàng; đến năm 2044, lực lượng lao động trong độ tuổi bắt đầu suy giảm. Xa hơn, từ năm 2051, quy mô dân số có thể bước vào giai đoạn tăng trưởng âm và trong giai đoạn 2069–2074 mức giảm bình quân có thể lên tới khoảng 461.000 người mỗi năm.
Quảng Cáo
Trong dự thảo Nghị định, Bộ Y tế Việt Nam đề xuất áp dụng một số chính sách khuyến khích sinh con, trong đó có nội dung hỗ trợ tài chính khi sinh con với mức 2 triệu đồng cho mỗi lần sinh. Chính sách này hướng tới khuyến khích các cặp vợ chồng sinh đủ hai con, đặc biệt là phụ nữ sinh đủ hai con trước 35 tuổi.
Dự thảo cũng nêu rõ, căn cứ khả năng cân đối ngân sách và điều kiện thực tế, chính quyền cấp tỉnh có thể ban hành mức hỗ trợ cao hơn so với mức quy định chung. Trường hợp một cá nhân đồng thời thuộc nhiều nhóm đối tượng được hưởng hỗ trợ theo quy định của pháp luật về dân số thì vẫn được nhận đầy đủ các chế độ tương ứng.
Bên cạnh hỗ trợ tài chính khi sinh con, dự thảo Nghị định còn đề cập đến chế độ nghỉ thai sản khi sinh con thứ hai. Theo đó, lao động nữ sinh con thứ hai sẽ được nghỉ thai sản 7 tháng nếu tại thời điểm sinh đã có một con đẻ theo quy định. Đối với lao động nam đang tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc có vợ sinh con, thời gian nghỉ thai sản được đề xuất là 10 ngày làm việc.
ADS
Thủ tục hưởng chế độ thai sản khi sinh con thứ hai được thực hiện theo quy định của pháp luật về bảo hiểm xã hội. Hồ sơ bao gồm giấy xác nhận sinh con thứ hai theo mẫu ban hành kèm theo Nghị định và các giấy tờ liên quan theo quy định hiện hành.
Ngoài ra, dự thảo cũng đề xuất nhiều chính sách hỗ trợ khác nhằm nâng cao chất lượng dân số. Cụ thể, mức hỗ trợ tài chính cho hoạt động sàng lọc trước sinh dự kiến là 900.000 đồng mỗi lần, trong khi sàng lọc sơ sinh được hỗ trợ 600.000 đồng mỗi lần. Những chính sách này nhằm khuyến khích người dân chủ động tham gia các chương trình chăm sóc sức khỏe sinh sản, phát hiện sớm các nguy cơ về bệnh tật ở thai nhi và trẻ sơ sinh.
ADS
Dự thảo Nghị định cũng hướng tới việc tăng cường chăm sóc nhóm dân số cao tuổi, đặc biệt là người cao tuổi cô đơn, mắc bệnh nặng hoặc không thể tự đến các cơ sở y tế. Các địa phương được khuyến khích triển khai các mô hình chăm sóc tại cộng đồng như câu lạc bộ người cao tuổi, điểm chăm sóc ban ngày, đồng thời huy động sự tham gia của các tổ chức xã hội, doanh nghiệp và cá nhân trong việc hỗ trợ chăm sóc người cao tuổi tại nhà.
Theo Bộ Y tế Việt Nam, việc ban hành các chính sách hỗ trợ sinh con và chăm sóc sức khỏe dân số không chỉ nhằm duy trì mức sinh hợp lý mà còn góp phần bảo đảm cân bằng cơ cấu dân số, thích ứng với xu hướng già hóa và tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững trong những thập kỷ tới.
Thanh Chúc ( SKV 18:00 Ngày 17/3/2026 )